Szybki start
Podstawowy przepływ pracy: od skanu starej mapy do trasy na telefonie. Pierwsza kalibracja zajmuje około 5 minut.
1
Wczytaj skan mapy historycznej
Zakładka 🎯 Kalibracja → Krok 1 — wczytaj skan. Obsługuje JPG, PNG. Nie masz skanu? Kliknij 🔍 Szukaj w Mapster — otwiera darmowe archiwum map historycznych Polski (igrek.amzp.pl).
2
Skalibruj 6–8 punktów
Wybierz Tryb: Kalibracja. Klikaj charakterystyczny punkt na skanie po lewej (skrzyżowanie, kościół, most), a potem to samo miejsce na mapie. Powtórz 6–8 razy, punkty rozłóż równomiernie po całym skanie (nie w jednym rogu).
3
Włącz warstwy i rysuj
Zakładka 🗺️ Warstwy: działki, lasy, LiDAR, Zanocuj. Zakładka ✏️ Rysowanie: znaczniki, krzyżyki, trasy, poligony. Każdy obiekt dostaje nazwę, kolor i opis — i ląduje w projekcie.
4
Eksportuj na telefon
Zakładka 📤 Eksport → GPX (Locus Map, OruxMaps), KML (Google Earth), GeoJSON (QGIS), KMZ z nakładką skanu (w terenie widzisz historyczną mapę na telefonie jako tło).
💡 Wskazówka: projekt zapisuje się automatycznie w przeglądarce. Żeby mieć stałe miejsce na pliki (eksporty GPX/KML/KMZ, projekty JSON) — ustaw folder zapisu w zakładce 📁 Projekt. Wszystkie eksporty pójdą w jedno miejsce.
Projekt i pliki
Zakładka 📁 Projekt w lewym panelu. Tu zarządzasz plikiem projektu, folderem zapisu i wczytujesz dane z zewnątrz.
Zarządzanie projektem
- 💾 Zapisz — zapisuje bieżący projekt do pliku JSON. Pierwsze zapisanie pyta o nazwę i lokalizację, kolejne nadpisują ten sam plik.
- Zapisz jako… — wymusza dialog „Zapisz jako", pozwala zapisać kopię pod inną nazwą.
- 📂 Wczytaj — otwiera plik. Obsługuje JSON (pełny projekt), GPX, KML, GeoJSON (import obiektów do bieżącego projektu).
- 🗑️ Usuń bieżący projekt — czyści wszystko: obiekty, kalibrację, skan, ustawienia warstw. Wraca do stanu początkowego.
Folder zapisu
Zalecane: wybierz raz folder (np. CALIBRA Projects na Pulpicie lub w Dokumentach), wtedy wszystkie eksporty i projekty będą zapisywane w jedno miejsce. Działa dzięki File System Access API (Chrome/Edge).
- 📁 Wybierz folder — pokazuje dialog wyboru folderu i zapamiętuje uchwyt na stałe.
- ⟲ Wyczyść — zapomina zapisany folder. Następny eksport znów zapyta gdzie zapisać.
Drag & drop
Możesz upuścić plik bezpośrednio na okno CALIBRY — działa dla:
- Obrazów (JPG, PNG) — zostaną wczytane jako skan mapy
- Plików
.json — otwarcie projektu - Plików
.gpx, .kml, .geojson — import obiektów
💡 Migracja: projekty z PRZEŚWIT i ISKRY są w pełni kompatybilne — wczytaj jak zwykły JSON. Autozapis też został automatycznie przeniesiony przy pierwszym uruchomieniu.
Kalibracja
Dopasowanie skanu starej mapy do rzeczywistych współrzędnych. CALIBRA używa homografii z triangulacją Delaunay — dostaje nakładkę która idealnie pokrywa się z terenem.
Krok 1 — wczytaj skan
W zakładce 🎯 Kalibracja kliknij Wybierz plik i wskaż skan (JPG / PNG). Obraz pojawi się w lewym panelu „Skan / mapa lokalna". Jeżeli nie widać skanu po lewej — kliknij Pokaż skan w górnym pasku.
Nie masz skanu? Kliknij 🔍 Szukaj w Mapster — otwiera wyszukiwarkę darmowego archiwum map historycznych Polski (igrek.amzp.pl) w nowej karcie. Po pobraniu skanu wróć i wczytaj plik.
Krok 2 — tryb pracy i cel punktów
- Tryb: Przesuwanie / wybór — standardowy tryb, możesz przesuwać mapę i wybierać obiekty.
- Tryb: Kalibracja — klikanie par punktów.
- Cel punktów — ile par chcesz ustawić. Minimum 4, zalecane 6–8, dla dużych skanów 10–12.
Krok 3 — klikaj pary
W trybie Kalibracja: najpierw kliknij charakterystyczny punkt na skanie (po lewej) — pojawi się pomarańczowy znacznik „pending". Potem kliknij to samo miejsce na mapie (po prawej) — para zostanie zapisana, znacznik zmieni kolor na czerwony z numerem.
Charakterystyczne punkty to: skrzyżowania dróg, kościoły, mosty, narożniki jezior, trójstyki lasów. Unikaj punktów na otwartych polach gdzie ciężko odtworzyć precyzję.
Jakość dopasowania
W zakładce Status dopasowania zobaczysz komunikat (np. „Dobra jakość — 0.3 m średni błąd"). W prawym panelu „Pary kalibracyjne" pokazuje się lista z residuals — ile każda para „odstaje" od dopasowania. Jeśli któraś ma błąd dużo większy od reszty, prawdopodobnie źle ją kliknąłeś.
Korekta i reset
- ↩ Usuń ostatnią parę — cofa ostatnio dodaną parę.
- ⟲ Reset kalibracji — kasuje wszystkie pary. Skan zostaje, tylko kalibracja znika.
- Z listy par w prawym panelu możesz usunąć pojedynczą parę albo przeskoczyć na nią na mapie.
⚠️ Uwaga: jeśli dopasowanie jest fatalne (metry błędu), sprawdź: 1) czy skan nie jest odbity lustrzanie, 2) czy nie klikasz „na oko" zamiast dokładnie w punkt, 3) czy punkty są rozłożone po całym skanie a nie w jednym rogu. Minimum 4 pary, ale przy 4 triangulacja jest uboga — zalecane 6–8.
Warstwy i podkłady
Zakładka 🗺️ Warstwy. Każda warstwa ma własny suwak przezroczystości. Podkład wybierasz w górnej listwie lewego panelu.
Podkłady
- OSM Standard — standardowa mapa OpenStreetMap. Domyślny, najczytelniejszy podkład.
- OpenTopoMap — mapa topograficzna z cieniowaniem rzeźby i warstwicami. Dobra w terenie górskim.
- Geoportal ortofoto — aktualne zdjęcia lotnicze Polski. Najlepsze do identyfikacji obiektów i weryfikacji terenu.
Warstwy serwisowe
- Działki + numery — działki ewidencyjne z numerami i granicami budynków (ULDK / Geoportal).
- Działki leśne — działki lasów państwowych (Bank Danych o Lasach — BDL).
- Zanocuj w lesie — pola biwakowe Lasów Państwowych gdzie legalnie można spać.
- LiDAR / NMT — cieniowanie rzeźby terenu z lotniczego skaningu laserowego, EPSG:2180. Pokazuje kopce, okopy, fundamenty, stare drogi — niewidoczne na ortofoto.
Suwak nakładki i „Wehikuł czasu"
Przezroczystość skanu regulujesz suwakiem 🗺️ Skan w górnej listwie (zawsze widoczny, nie trzeba szukać).
- 🔍 Pokaż nakładkę na mapie — centruje widok mapy tak, żeby był widoczny cały skan.
- ⚔️ Wehikuł czasu — wyświetla pionowy suwak na środku mapy. Przeciągaj go żeby porównać „kiedyś / dziś": po lewej stronie widzisz skan, po prawej aktualny podkład. Kliknij przycisk ponownie żeby wyłączyć.
Zaznaczanie działek
Kliknij 🎯 Zaznacz działkę, a potem w działkę na mapie (wcześniej włącz warstwę Działki). Zostanie zapisana jako obiekt projektu z numerem i adresem — możesz ją potem wyeksportować do GPX/KML.
Zabytki w rejonie
- 🏛️ zabytek.pl — otwiera portal z pełną bazą zabytków (opisy, zdjęcia, dokumentacja).
- 📍 Mapy NID (aktualny widok) — otwiera mapy.zabytek.gov.pl z wycinkiem odpowiadającym bieżącemu obszarowi w CALIBRA (BBOX w EPSG:2180).
⚠️ Ważne prawnie: sprawdź zabytki archeologiczne w rejonie wyprawy. Na stanowiskach archeologicznych obowiązują ograniczenia — poszukiwania bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków są nielegalne.
Rysowanie i pomiary
Zakładka ✏️ Rysowanie. Każdy narysowany obiekt trafia do projektu — możesz go nazwać, pokolorować, opisać i wyeksportować.
Atrybuty obiektu
Przed rysowaniem ustaw atrybuty u góry zakładki:
- Nazwa / etykieta — np. „Wykop 01", „Fundament stodoły", „Kopiec".
- Kolor — wybierz z palety. Pokazuje się na mapie i w eksporcie GPX/KML.
- Opis — swobodny tekst, uwagi terenowe, data, znaleziska.
Narzędzia rysowania
- 📍 Znacznik — pojedynczy punkt z etykietą.
- ✛ Krzyżyk — punkt z symbolem X (dobry na miejsca wykopów, zdjęć).
- ⟋ Linia — polilinia. Klikaj kolejne punkty, podwójny klik kończy.
- ⬠ Poligon — zamknięty obszar. Klikaj kolejne wierzchołki, podwójny klik kończy.
- ▭ Prostokąt — kliknij róg → przeciągnij → puść.
- ◯ Okrąg — kliknij środek → przeciągnij na promień → puść.
Odrysowywanie drogi ze skanu
🛤️ Odrysuj drogę — unikalna funkcja CALIBRA. Wymaga skalibrowanego skanu (minimum 4 pary). Klikasz kolejne punkty starej drogi na skanie po lewej, a odpowiadająca polilinia pojawia się na współczesnej mapie po prawej — dzięki transformacji kalibracyjnej. Kliknij ✓ Zakończ odrys albo naciśnij Esc żeby zapisać.
Użyj tego dla: starych traktów, granic pól, dawnych rzek, zniwelowanych dróg folwarcznych.
Pomiary
- 📏 Odległość — klikaj punkty, podwójny klik kończy pomiar. Pokazuje długość w metrach / kilometrach.
- 📐 Powierzchnia — klikaj wierzchołki obszaru, podwójny klik kończy. Pokazuje powierzchnię w m² / ha.
Pomiar jest tymczasowy — nie zapisuje się jako obiekt w projekcie. Wyłączasz go krzyżykiem ✕ przy wyniku na mapie.
Edycja obiektu
Kliknij w obiekt na mapie (w trybie Przesuwanie) — zostanie zaznaczony. Zmień atrybuty w zakładce Rysowanie i kliknij Zastosuj atrybuty.
Szybka edycja przez menu kontekstowe: prawy klik na obiekcie → Zmień nazwę / Zmień kolor / Usuń.
- Usuń zaznaczony — kasuje wybrany obiekt.
- 🗑️ Usuń wszystkie obiekty — czyści cały projekt z obiektów (kalibracja i skan zostają).
GPS i zdjęcia
CALIBRA działa jako nawigator w terenie (PWA zainstalowana na telefonie) oraz importuje zdjęcia z GPS EXIF z aparatu / telefonu.
GPS na żywo
Przyciski w górnym pasku (obok wyszukiwarki):
- Uruchom GPS — włącza namiar z urządzenia. Pierwszy fix może zająć 10–30 sekund na zewnątrz.
- Na moją pozycję — centruje mapę na aktualnej lokalizacji.
- Śledź — mapa automatycznie przesuwa się za tobą podczas ruchu. Kliknij ponownie żeby wyłączyć.
Status GPS widać w prawym panelu w sekcji „GPS i status" (dokładność, liczba satelit, ślad).
Import zdjęć z GPS EXIF
Zakładka 📤 Eksport → 📷 Importuj zdjęcia z GPS. Wybierz wiele plików naraz (JPG, PNG, WebP, HEIC). CALIBRA odczytuje współrzędne z EXIF i stawia znacznik w miejscu wykonania — z miniaturką w popupie.
Obsługiwane formaty: .jpg, .jpeg, .png, .webp, .heic, .heif.
⚠️ Brak GPS w EXIF: zdjęcie bez metadanych GPS zostanie pominięte (CALIBRA pokaże ile sztuk pominęła). Żeby aparat / telefon zapisywał lokalizację, włącz to w ustawieniach kamery przed zdjęciem.
Wyszukiwarka miejsc
W górnym pasku pole Szukaj miejsca... — wpisz nazwę (miejscowość, ulica, POI), kliknij 🔍 albo Enter. Pokaże się dropdown z wynikami (Nominatim / OpenStreetMap). Kliknij wynik — mapa przeskoczy na miejsce.
💡 Cooldown: Nominatim limituje 1 zapytanie / sekundę. Jeśli wpisujesz zbyt szybko, wyniki pojawią się z opóźnieniem.
Eksport
Zakładka 📤 Eksport. Wszystkie formaty zachowują współrzędne, nazwy, kolory i opisy obiektów. Zapisują się do folderu projektu (jeśli ustawiony) lub przez dialog „Zapisz jako".
Eksport do terenu
- 📡 GPX — dla nawigacji terenowej (Locus Map, OruxMaps, Garmin). Znaczniki zapisywane jako waypoints, trasy jako tracks.
- 🌍 KML — dla Google Earth i innych aplikacji rozumiejących KML.
- 📐 GeoJSON — standard GIS. Do QGIS, Mapboxa, aplikacji webowych, własnych analiz.
Eksport nakładki KMZ
🗺️ Eksport nakładki KMZ — pakuje skalibrowany skan jako KMZ (ZIP z obrazem i plikiem KML z geolokalizacją). Po wgraniu do Locus Map / OruxMaps / Google Earth zobaczysz w terenie starą mapę nałożoną na aktualny podkład.
To najbardziej praktyczna funkcja CALIBRA w terenie — trzymasz telefon z uruchomionym Locusem i widzisz gdzie na mapie XIX-wiecznej stoi młyn którego już nie ma.
💡 Rozmiar KMZ: dla dużych skanów (>4000 px) plik KMZ może być duży (30–100 MB). Na telefonie preferuj Locus Pro — lepiej radzi sobie z dużymi mapami niż OruxMaps.
Zrzut widoku
📸 Zapisz obraz — robi PNG bieżącego widoku mapy (łącznie z warstwami i nakładką). Nie uwzględnia ramki okna ani paneli.
Druk mapy
Zakładka 📤 Eksport → Drukuj mapę. CALIBRA drukuje aktualny widok mapy (z podkładem, warstwami i obiektami) w dokładnym rozmiarze papieru.
Ustawienia
- Rozmiar papieru — A4 lub A3.
- Orientacja — pozioma (landscape) lub pionowa (portrait).
- 🖨️ Drukuj — po kliknięciu CALIBRA tymczasowo zmienia rozmiar mapy na dokładne wymiary papieru, czeka aż dociągną się kafle, po czym wywołuje standardowy dialog druku przeglądarki.
Strzałka północy
Na wydruku automatycznie pojawia się strzałka kompasu w prawym górnym rogu — z literką N, podziałkami N/S/E/W i granatowo-turkusową strzałką w tej samej stylistyce co reszta CALIBRA. Skaluje się do rozmiaru papieru (10% krótszego wymiaru, min 70 px, max 130 px).
💡 Jakość druku: w dialogu druku przeglądarki wybierz „Zachowaj kolory tła" (Chrome: „More settings" → „Background graphics"), inaczej warstwy będą białe.
⚠️ Duże skany: jeśli nakładka skanu zajmuje więcej niż widok, wydruk pokazuje tylko to co widać na ekranie. Przed drukiem ustaw zoom i centrowanie mapy tak jak chcesz to mieć na papierze.
Skróty klawiszowe
Szybszy workflow bez mysznego klikania po panelach.
Projekt
Ctrl + SZapisz projekt Ctrl + Shift + SZapisz jako… Ctrl + OWczytaj projekt (zależnie od przeglądarki) Ctrl + PDrukuj mapę
Narzędzia i edycja
EscWyjdź z bieżącego trybu, wróć do Przesuwania DeleteUsuń zaznaczony obiekt Enter / dbl-clickZakończ rysowanie linii / poligonu / pomiaru
Widok
F11Pełny ekran / wyjście z pełnego ekranu + / −Zoom mapy ScrollZoom mapy (kursor jako punkt odniesienia) PrzeciąganiePanoramowanie mapy
Menu kontekstowe (prawy klik)
Prawy klik na mapie otwiera menu z opcjami:
- 📍 Dodaj znacznik tutaj
- ✛ Dodaj krzyżyk tutaj
- ✏️ Zmień nazwę (na obiekcie)
- 🎨 Zmień kolor (na obiekcie)
- 🗑️ Usuń obiekt tutaj (na obiekcie)
- 📋 Kopiuj współrzędne
- 🎯 Centruj mapę tutaj
- 🔍+ / 🔍− Przybliż / Oddal
FAQ i problemy
Najczęściej zadawane pytania i rozwiązania typowych problemów.
Czy CALIBRA działa offline?
Tak — CALIBRA to PWA (Progressive Web App). Po pierwszym uruchomieniu Service Worker cache'uje kod aplikacji i biblioteki. Mapy (kafle OSM, Geoportal) są cache'owane w miarę przeglądania — to co raz obejrzałeś jest dostępne offline. Dla planowanej wyprawy: przejrzyj teren z internetem, potem możesz korzystać w terenie bez sieci.
Limit cache kafli: 2000 sztuk (po przekroczeniu usuwane są najstarsze).
Jakie przeglądarki są wspierane?
- Chrome / Edge — pełna funkcjonalność (w tym File System Access API → folder zapisu).
- Firefox — działa, ale folder zapisu nie jest wspierany (każdy zapis przez dialog „Zapisz jako").
- Safari — działa w trybie ograniczonym, PWA na iOS ma limity storage.
Dlaczego LiDAR ma „dziury" lub jest powolny?
LiDAR / NMT to warstwa z Geoportalu Polski w układzie EPSG:2180 (natywnym polskim). Kafle bywają duże (512 px), serwer Geoportalu czasem nie odpowiada. Warstwa działa tylko nad terytorium Polski. Jeśli widzisz braki — przybliż i poczekaj, kafle dociągną się asynchronicznie.
Skan jest za duży — aplikacja się krztusi
Skany powyżej 8000 × 8000 px (155+ MPx) obciążają GPU. Workaround: w zakładce Warstwy zmniejsz suwakiem przezroczystość nakładki, to zmniejsza koszt renderu. Przed kalibracją najlepiej przeskaluj skan w edytorze graficznym do ~6000 × 6000 px — na potrzeby kalibracji terenowej to aż nadto.
Projekt zniknął po reinstalacji
Projekty w autozapisie (IndexedDB) są przywiązane do profilu przeglądarki. Żeby mieć kopię trwałą — używaj 💾 Zapisz do pliku JSON (zakładka Projekt). Pliki JSON są kompatybilne między wersjami i przeglądarkami.
Co to jest EPSG:2180?
To polski układ współrzędnych (PUWG 1992). Geoportal i większość polskich serwisów GIS używa tego układu natywnie. CALIBRA wewnętrznie przelicza wszystko do EPSG:3857 (Web Mercator — standard map webowych), ale LiDAR pobiera natywnie w 2180 dla wydajności.
Eksport KMZ nie otwiera się w Locusie
Sprawdź: 1) czy Locus ma włączoną opcję „Zewnętrzne mapy" / „Overlay", 2) czy wersja Locusa to Pro (nie Free — free ma ograniczenia), 3) czy plik KMZ nie przekracza limitu twojego urządzenia (większość telefonów radzi sobie do ~100 MB).
Znalazłem błąd / mam pomysł
Autor: wayfarer. Projekt osobisty, rozwijany w oparciu o realne potrzeby detektorystów. Uwagi i błędy — przez kanał kontaktowy podany w README instalatora.